Jedwabny dywan mamelucki

Przed kilkoma dniami odwiedziłem MAK (Museum für angewandte Kunst; pol. Muzeum Sztuki Stosowanej) w Wiedniu [1], które w ramach nowej instalacji MAK Schausammlung Textilien und Teppiche (25.3.2026 – 31.12.2030) [2] wyeksponowało historyczne dywany i tekstylia. Szczególnie długo zatrzymałem się przed dużym, centralnie ustawionym obiektem o wymiarach około 250 × 500 cm: jedwabnym dywanem mameluckim.

Przyjrzałem się temu dywanowi tak dokładnie, jak tylko może to zrobić zwiedzający muzeum. Według tabliczki informacyjnej powstał on w pierwszej ćwierci XVI wieku w Egipcie, a więc w okresie panowania mameluków, dlatego dziś zalicza się go do grupy tzw. „dywanów mameluckich”. Dla tych dywanów – zgodnie ze stylem epoki – charakterystyczna jest niezwykle gęsta, ręczna technika tkania.

Kolory geometryczno‑roślinnych wzorów tego niezwykłego kobierca nie są już dziś szczególnie intensywne, jednak jego stan zachowania sprawia wrażenie, jakby nadal nadawał się do użytku. Właśnie ten aspekt zdumiał mnie najbardziej: około 500‑letni dywan, który nie uległ niszczącym wpływom zwykłego użytkowania ani warunków klimatycznych – zarówno pomieszczeń, w których był przechowywany i rozkładany, jak i dróg, które mógł pokonać podczas transportu. Co za niezwykła jakość rzemiosła.